Trái ngành có làm UI/UX được không?
Trái ngành có làm UI/UX được không?
“Em trái ngành thì có làm UI/UX được không?”
Đây là một trong những câu hỏi phổ biến nhất của những người đang cân nhắc chuyển hướng sự nghiệp. Câu trả lời là: Có. Nhưng điều quan trọng không nằm ở việc bạn học ngành gì, mà ở cách bạn xây dựng năng lực và thể hiện giá trị của mình.
UI/UX là lĩnh vực giao thoa giữa thiết kế, công nghệ và kinh doanh. Vì vậy, đây không phải ngành đóng kín chỉ dành cho dân thiết kế hay IT. Thị trường tuyển dụng hiện nay đánh giá cao tư duy sản phẩm và khả năng giải quyết vấn đề hơn là bằng cấp chuyên môn.
Vì sao người trái ngành có thể làm UI/UX?
Vấn đề nhà tuyển dụng quan tâm phần lớn không dừng lại ở “Bạn tốt nghiệp ngành gì?” mà là các kiến thức và kĩ năng liên quan đến UI/UX và lĩnh vực của doanh nghiệp như:
- Bạn giải quyết vấn đề người dùng ra sao?
- Bạn thiết kế dựa trên cơ sở nào?
- Sản phẩm của bạn tạo ra tác động gì?
Nếu bạn chứng minh được những điều đó thông qua case study rõ ràng, logic và có tư duy, việc trái ngành làm UI/UX gần như không còn là rào cản.
Thực tế, rất nhiều UI/UX Designer hiện nay xuất thân từ Marketing, Kinh tế, Ngôn ngữ, IT, Thiết kế đồ họa, thậm chí là giáo dục, tâm lý hoặc nhân sự. Kỹ năng từ các lĩnh vực khác đều có thể đóng góp vào tư duy UX nếu bạn biết cách kết nối chúng với quy trình thiết kế.
Tham khảo bộ kĩ năng cần thiết của UI/UX Designer, được tổng hợp bởi IxDF: Key Soft Skills to Succeed as a UX Designer
Trái ngành làm UI/UX không phải bất lợi nếu bạn biết tận dụng
Sai lầm lớn nhất của người chuyển ngành không phải là thiếu kiến thức thiết kế mà là tự xem nền tảng cũ của mình như một điểm yếu.
Thực tế, UI/UX là ngành giao thoa. Nó cần hiểu người dùng, hiểu sản phẩm, hiểu công nghệ và hiểu mục tiêu kinh doanh. Vì vậy, nếu bạn biết cách trang bị thêm kiến thức và tư duy chuẩn về UX, nền tảng cũ hoàn toàn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh rõ rệt.
Một số điều cần biết nếu bạn trái ngành và chuẩn bị học UI/UX: 6 điều cần biết khi mới học UI/UX
Ví dụ:
- Từng làm Marketing: bạn đã quen với hành vi khách hàng, insight, funnel, conversion, retention. Khi học thêm UX research và product thinking, bạn không chỉ thiết kế giao diện mà có thể thiết kế dựa trên dữ liệu và chứng minh tác động đến chỉ số kinh doanh. Điều này đặc biệt có giá trị khi thực hiện mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp.
- Xuất thân từ Graphic Design: bạn có lợi thế về màu sắc, bố cục, typography và thẩm mỹ. Khi bổ sung tư duy trải nghiệm người dùng, khả năng phân tích vấn đề và xây dựng flow hợp lý, bạn có thể tạo ra sản phẩm vừa đẹp vừa có cấu trúc rõ ràng.
- Từng làm lập trình hoặc tech: bạn hiểu giới hạn kỹ thuật, logic hệ thống và cách sản phẩm được build. Khi nắm thêm quy trình UX (research → define → ideate → prototype → test), bạn sẽ thiết kế những giải pháp khả thi, giảm xung đột với đội Dev và tối ưu thời gian triển khai.
Điểm chung ở đây là: bạn không lãng phí tất cả kiến thức trong ngành nghề cũ của mình. Bạn chỉ cần bổ sung kiến thức nền tảng về UX, rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề và thể hiện điều đó qua portfolio.
Nhà tuyển dụng không phải lúc nào cũng tìm một người “đúng ngành”. Họ tìm một người hiểu vấn đề, có tư duy sản phẩm và mang lại giá trị bổ sung cho team.
Vì vậy, chuyển ngành sang UI/UX được hay không không phụ thuộc vào việc bạn học ngành gì trước đây. Nó phụ thuộc vào việc bạn có nghiêm túc trang bị kiến thức và phát triển tư duy chuẩn của ngành UI/UX hay không.
Tham khảo hướng dẫn chuyển từ graphic design sang UI/UX tại đây: How to Change Your Career from Graphic Design to UX Design
Đọc thêm về hướng dẫn chuyển từ marketing sang UI/UX tại: How to Change Your Career from Marketing to UX Design
Người trái ngành làm UI/UX cần chuẩn bị gì?
Dù xuất phát từ đâu, bạn vẫn cần xây dựng nền tảng cốt lõi:
- Hiểu bản chất UX là giải quyết vấn đề trải nghiệm, không chỉ làm đẹp giao diện.
- Nắm được quy trình thiết kế theo Design Thinking cơ bản: research → xác định vấn đề → ideation → wireframe → prototype → test.
- Thành thạo công cụ như Figma (nhưng nhớ rằng công cụ chỉ là phương tiện).
- Làm ít nhất 2 - 3 case study có chiều sâu, thể hiện rõ tư duy và quá trình.
Portfolio là yếu tố quyết định. Với người trái ngành làm UI/UX, portfolio của họ phải trả lời được:
- Vấn đề là gì?
- Bạn nghiên cứu ra sao?
- Giải pháp dựa trên cơ sở nào?
- Kết quả hoặc tác động là gì?
Và cũng cần lưu ý rằng, nếu chỉ redesign theo cảm hứng để xây dựng portfolio mà không có logic, khả năng được gọi phỏng vấn sẽ thấp.
Một số chiến thuật dành riêng cho người mới vào ngành hoặc trái ngành làm UI/UX đã được Capi Demy chia sẻ tại bài viết: Thị trường việc làm UI/UX ngày càng cạnh tranh: hướng đi nào để tồn tại và phát triển?
.jpg)
Thực tế tuyển dụng có khó với người trái ngành làm UI/UX không?
Có khó, nhưng không phải vì bạn trái ngành.
Khó ở chỗ:
- Thị trường cạnh tranh cao.
- Nhiều portfolio na ná, làm theo mẫu có sẵn nhưng thiếu tư duy sản phẩm và khả năng phân tích vấn đề thực tế.
Nhà tuyển dụng thường không loại ứng viên vì họ trái ngành. Họ loại vì portfolio thiếu chiều sâu, không thể hiện được quá trình nghiên cứu, không cho thấy cách bạn ra quyết định thiết kế và tác động của giải pháp. Đến đây có thể thấy, vấn đề không nằm ở xuất phát điểm mà nằm ở cách bạn học và rèn luyện.
Nếu bạn đầu tư nghiêm túc từ 6 - 8 tháng, thực hành đều đặn và có định hướng rõ ràng, cơ hội trong ngành là hoàn toàn có cơ sở. Một lộ trình phù hợp sẽ giúp người trái ngành muốn làm UI/UX rút ngắn thời gian và rào cản gia nhập ngành đáng kể.
Hướng dẫn lộ trình học UI/UX chi tiết cho người trái ngành của Capi Demy có trong bài viết này: Bắt đầu học UI/UX từ đâu: lộ trình cho người mới học
Xác định xuất phát điểm của bản thân và đầu tư vào những phần còn thiếu sẽ giúp người trái ngành làm UI/UX rút ngắn thời gian thử - sai, tập trung vào đúng năng lực mà thị trường cần và xây dựng portfolio có chiều sâu ngay từ đầu.
.jpg)
Kết luận: Có nên chuyển sang UI/UX nếu trái ngành?
Trái ngành làm UI/UX không phải là vấn đề hay rào cản quá lớn. Câu hỏi quan trọng hơn là: bạn có sẵn sàng đầu tư nghiêm túc cho quá trình chuyển đổi hay không?
UI/UX không phải một lựa chọn “đổi nghề nhanh”. Đây là công việc đòi hỏi tư duy phân tích, khả năng quan sát hành vi người dùng và sự kiên nhẫn trong việc giải quyết vấn đề. Nếu bạn chỉ nhìn thấy bề nổi là giao diện đẹp hoặc mức lương hấp dẫn, bạn sẽ dễ hụt hơi khi đi sâu vào bản chất công việc.
Ngược lại, nếu bạn chấp nhận việc phải học lại từ nền tảng, rèn tư duy sản phẩm và xây dựng portfolio một cách bài bản, thì xuất phát điểm trái ngành không còn là rào cản lớn. Thị trường hiện tại không thiếu cơ hội, nhưng cũng không dễ dãi. Nó đòi hỏi bạn phải hiểu rõ mình đang ở đâu, thiếu gì và cần bổ sung gì.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất là, bạn cần xác định rõ định hướng trước khi thực sự chuyển ngành sang UI/UX để có sự chuẩn bị sẵn sàng cho hành trình làm nghề. Lộ trình học UI/UX tại Capi Demy là một lựa chọn nếu bạn muốn học UI/UX bài bản từ đầu.
Và nếu bạn có câu hỏi nào, đừng ngần ngại kết nối với đội ngũ Capi Demy để nhận được tư vấn kịp thời nhé!
Thông tin liên hệ tư vấn:
Fanpage: Capi Demy
Email: capidemy@gmail.com
Website:
Địa chỉ:
Cơ sở 1 HN: Tầng 6, số 35 Tô Vĩnh Diện, Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội
Cơ sở 2 HN: Tầng 2 số 2 ngách 28, ngõ 93, Hoàng Văn Thái, Thanh Xuân, Hà Nội.
